Kaynak: Onedio TV

Kaynak: Onedio TV

Kaynak: Onedio Magazin

Kaynak: Onedio Magazin

Kaynak: Onedio Magazin

Kaynak: Onedio Magazin

Kaynak: Onedio Magazin

Kaynak: Milliyet Sağlık

Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Demet Aygün Üstel, uzun süre devam eden uyku sorunlarının bilişsel gerileme ve Alzheimer hastalığı riskiyle ilişkili olabileceğini belirtti. Hastaneden yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Üstel, uykunun yalnızca dinlenme süreci olmadığını, uyku esnasında beynin hafıza, öğrenme ve metabolik atıkların uzaklaştırılmasıyla ilgili faaliyetlerini sürdürdüğünü kaydetti.

Uyku ile Alzheimer hastalığı arasındaki ilişkinin çift yönlü olabileceğine işaret eden Üstel, “Uyku bozuklukları bilişsel gerileme açısından bir risk faktörü olabilirken Alzheimer hastalığıyla ilişkili beyindeki değişiklikler de uyku-uyanıklık düzeninin bozulmasına neden olabiliyor. Bu nedenle özellikle ileri yaşlarda ortaya çıkan ve uzun süre devam eden uyku sorunlarını yalnızca yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak değerlendirmemek gerekiyor.” ifadelerini kullandı.

Üstel, gece boyunca sık uyanmanın ve derin uyku dönemlerinin azalmasının uyku kalitesini olumsuz etkilediğine dikkati çekerek, “Kişi sekiz saat yatakta kalmış olsa bile uykusu sürekli bölünüyorsa yeterli ve kaliteli bir uyku elde edemeyebilir. Özellikle yüksek sesle horlama, uykuda nefesin durduğunun fark edilmesi, sabah dinlenmeden uyanma ve gün içinde aşırı uyku hali varsa uyku apnesi açısından değerlendirme yapılması önemlidir.” değerlendirmelerinde bulundu. –

Uykusuzluk ve obstrüktif uyku apnesi gibi bozukluklarla bilişsel gerileme ve demans arasında ilişki bulunduğunu gösteren araştırmalara işaret eden Üstel, uyku sorunu yaşayan herkesin Alzheimer hastalığına yakalanacağı yönünde bir çıkarım yapılmaması gerektiğini belirtti. Üstel, uyku sırasında beynin bazı metabolik atıkları temizleyen mekanizmalarının daha aktif çalıştığını vurgulayarak, “Uyku sırasında beynin gün içinde oluşan bazı metabolik atıkların temizlenmesine yönelik mekanizmaları daha aktif çalışıyor. Alzheimer hastalığında önemli rol oynayan beta-amiloid ve tau proteinleri ile uyku arasındaki ilişki de bu nedenle uzun süredir araştırılıyor. Ancak burada önemli olan, kötü uyku Alzheimer’ın kesin nedeni demek değildir. Bilimsel veriler bir ilişkiye işaret ediyor.” ifadelerini kullandı. Yetersiz uyku, stres, depresyon, bazı ilaçlar ve farklı sağlık sorunlarının da unutkanlığa neden olabileceğini belirten Üstel, sözlerini şöyle tamamladı:

“Kişinin yakın zamanda yaşanan olayları sık sık unutması, aynı soruları tekrar tekrar sorması, günlük işlerini yapmakta zorlanması veya bu yakınmalara belirgin uyku bozukluklarının eşlik etmesi durumunda değerlendirme geciktirilmemelidir. Beyin sağlığının korunmasında kaliteli uyku, düzenli fiziksel aktivite, dengeli beslenme ve damar sağlığının korunmasıyla birlikte ele alınmalıdır.”

Kaynak: Milliyet Sağlık

Uzm. Dr. Seray Çırkın Korgan, gün içinde düzenli olarak yapılabilecek mikro hareketlerin ve doğru beslenme alışkanlıklarının organ sağlığını korumada kritik rol oynadığını vurguladı. Gelişen teknoloji ve değişen iş şartlarıyla birlikte masa başı çalışma modeli günümüz modern yaşamının en yaygın unsurlarından biri haline geldi. Ancak gün boyu hareketsiz kalmak, hızlı yemek yemek, yanlış oturma duruşu ve yoğun iş stresi; sindirim sistemi ile metabolizma üzerinde ciddi olumsuz etkilere yol açabiliyor. Medicana International İzmir Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Seray Çırkın Korgan, masa başı çalışanlarda sık karşılaşılan reflü, gastrit ve karaciğer yağlanması gibi hastalıkların mekanizmaları ve korunma yöntemleri hakkında önemli değerlendirmelerde bulundu.

Reflü, gastrit ve karaciğer yağlanmasının birbirini doğrudan tetikleyen tek bir zincirin halkaları olmadığını ancak ortak risk faktörleri nedeniyle aynı kişide bir arada görülebileceğini ifade eden Uzm. Dr. Korgan, “Reflüde temel mekanizma mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçması iken, gastritte mide mukozasında iltihabi bir süreç söz konusudur. Karaciğer yağlanmasında ise insülin direnci ve enerji fazlalığı sonucunda karaciğer hücrelerinde yağ birikimi meydana gelir. Dolayısıyla bu üç hastalığın mekanizmaları farklıdır. Ancak masa başı yaşam, düzensiz beslenme, fazla kilo, stres ve hareketsizlik gibi ortak yaşam tarzı şartları bu mekanizmaların birkaçını aynı anda tetikleyebilir. Kısacası, bunları birbirinin doğrudan sebebi olarak değil, ortak yaşam tarzı ve metabolik risklerin farklı organlarda ortaya çıkardığı sorunlar olarak değerlendirmek daha doğru olur” diye konuştu.

Özellikle bilgisayar başında öne doğru eğilerek çalışmanın karın içi basıncı artırdığını hatırlatan Uzm. Dr. Seray Çırkın Korgan, yemek yeme hızının da sindirim sürecini doğrudan etkilediğini aktardı. Korgan, sözlerine şöyle devam etti: “Masa başında öne doğru eğilerek ve karın bölgesini sıkıştırarak oturmak, karın içi basıncı artırabilir. Mide doluyken oluşan bu mekanik basınç, mide içeriğinin yemek borusuna kaçmasını kolaylaştırabilir. Öğle yemeği çok hızlı tüketildiğinde yeterince çiğneme yapılmaz. Bu da gıdaların sindirim enzimleri ile temasını azaltarak sindirimi güçleştiriyor. Hızlı yemek yemek, mide duvarının gerilmesine ve şişkinlik, hazımsızlık ile reflü şikayetlerinin artmasına neden olabilir. Yemek yedikten hemen sonra öne eğilerek çalışmak yerine dik pozisyonda kalmak ve yemek sonrasında 10-15 dakikalık hafif tempolu yürüyüşler yapmak sindirim sisteminin doğal hareketlerini destekler. Ayrıca yoğun iş temposu ve mail stresi sempatik sinir sistemini aktif hale getirebilir. Bu durum mide-bağırsak hareketlerini ve kan akımını etkileyerek mide ağrısı, yanma ve hazımsızlık gibi şikayetleri belirginleştirebilir.

Basküldeki kilonun normal olmasının metabolik açıdan tamamen sağlıklı olunduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Uzm. Dr. Seray Çırkın Korgan, hareketsiz çalışma rutinlerinin ‘zayıf karaciğer yağlanması’ riskini doğurabileceğini belirtti. Korgan, “Masa başında uzun saatler hareketsiz kalmak, kasların glukoz ve yağ metabolizmasındaki rolünü azaltabilir. Buna düzensiz beslenme ve fazla kalori alımı eklendiğinde kişi kilo almadan da insülin direnci geliştirebilir. Bu durumda karaciğere ulaşan yağ asitleri artar ve karaciğer hücrelerinde yağ birikmeye başlayabilir. Bu nedenle risk değerlendirmesinde yalnızca kiloya değil; bel çevresine, organ çevresi yağlanmaya, kas kütlesine, insülin duyarlılığına ve fiziksel aktivite düzeyine bakmak gerekir. Her saat başı ayağa kalkmak, kısa yürüyüşler yapmak ve hareket etmek insülin duyarlılığını artırarak karaciğer sağlığını ve metabolizmayı destekler” ifadelerini kullandı. Geçmeyen veya tekrarlayan mide yanması, şiddetli karın ağrısı, yutma güçlüğü, açıklanamayan kilo kaybı veya dışkıda kan gibi belirtilerin olması durumunda mutlaka tıbbi değerlendirme yapılması gerektiğini dile getiren Uzm. Dr. Seray Çırkın Korgan, “Masa başında çalışmak modern yaşamın bir parçası olabilir fakat hareketsizlik ve kronik stres bu yaşam biçiminin bir parçası olmamalı. Gün içine serpiştirilecek küçük hareketler sağlığınız için önemli farklar oluşturabilir” mesajını verdi.

Kaynak: Milliyet Sağlık